Novi nalazi sa NASA-inog teleskopa Džejms Veb otkrivaju da se oko supermasivne crne rupe u centru naše galaksije dešavaju fascinantni fenomeni. Istraživači su zabeležili neobične oscilacije svetlosti koje ukazuju na dinamične procese u njenoj okolini. Ova otkrića otvaraju nova pitanja o prirodi crnih rupa i njihovim okruženjima.
Kategorija: Nauka
Otkrivenje meteoritskog gvožđa u blagu iz doba bronzanog doba
U svetu arheologije, otkriće koje se tiče blaga iz doba bronzanog doba može promeniti naše razumevanje metalurgije. Dva predmeta, narukvica i poluhemisfera, napravljena su od meteoritskog gvožđa, što ukazuje na napredne tehnike obrade metala pre više od 3.000 godina. Ova saznanja dolaze iz istraživanja koje je vodio Salvador Rovira-Llorens, bivši šef konzervacije Nacionalnog arheološkog muzeja u Španiji.
Naučnici otkrili kako sipe koriste kamuflažu da bi zavarale plen
Tim morskih biologa sa Univerziteta u Bristolu, u saradnji sa istraživačima iz Indonezije, otkrio je da širokokljune sipe (Sepia latimanus) ne menjaju boju samo da bi se sakrile od predatora, već i kako bi zavarale svoj plen tokom lova. Njihova studija, objavljena u časopisu Ecology, pruža uvid u složene strategije kamuflaže ovih fascinantnih glavonožaca.
Novi napredak u fotonici: Samostalno snimanje svetlosti otvara vrata naprednim optičkim komunikacijama
Fotonikovski istraživači iz Univerziteta Tampere, Finske i Kastler-Brossel laboratorija, Francuska su pokazali kako samostalno svjetlo, fenomen poznat skoro dva veka, može se primeniti na cilindrične sisteme, olakšavajući neviđenu kontrolu strukture s velikim potencijalom Napredni sistemi optičkih komunikacija. Pored toga, istražuje se nova vrsta dualnosti prostora-vremena dualnost za moćne analogije premošćivanje različitih oblasti optike.
Profesor Dan Zahavi o prirodi „mi“ i kolektivnoj identifikaciji
Komičar Groucho Marx je poznato izjavio da ne želi biti član nijednog kluba koji bi prihvatio njega za člana, naglašavajući duhoviti, ali značajan aspekt članstva u zajednici – da je članstvo u grupi, na neki način, samo potvrda vaše integracije u tu grupu. Ovo je tema koju razmatra i profesor Dan Zahavi, sa Univerziteta u Kopenhagenu, u svojoj novoj knjizi Biti Mi: Fenomenološki doprinosi društvenoj ontologiji, u kojoj istražuje kako se povezujemo sa drugima i šta znači biti deo kolektiva.
Mirisne sveće mogu zagađivati vazduh poput dizel motora, upozoravaju naučnici
Istraživanje koje je objavljeno u časopisu „Letters in Science and Technology“ ukazuje na važnost razumevanja uticaja mirisanih proizvoda na kvalitet vazduha u zatvorenim prostorima. Stručnjaci upozoravaju da korišćenje hemijskih proizvedenih mirisa radi stvaranja atmosfere poput šume u domu može dovesti do ozbiljnog zagađenja vazduha koje može imati negativan uticaj na zdravlje.
Prvi put u istoriji: Voda korišćena za detekciju antineutrina
Naučnici su prvi put uspešno koristili vodu za detekciju antineutrina – gotovo neuhvatljive čestice koja nastaje u nuklearnim reaktorima. Ovaj revolucionarni proboj, postignut u podzemnoj laboratoriji SNO+ u Kanadi, otvara vrata novim eksperimentima i tehnologijama praćenja nuklearne energije.
Nova otkrića otkrivaju moćne grabežljivce u drevnoj Australiji
Najnovija paleontološka istraživanja otkrila su prisustvo velikih mesoždernih dinosaurusa u jugoistočnoj Australiji tokom rane krede. Fosili pronađeni u Viktoriji donose prve dokaze o postojanju Carcharodontosaurusa na ovom kontinentu, kao i potvrdu da su Megaraptoridi bili dominantni predatori u regionu.
Od otrova do leka: Kako životinjski toksini oblikuju savremenu medicinu
Iako otrov Gila čudovišta može biti smrtonosan, jedan od njegovih sastojaka inspirisao je razvoj GLP-1 agonista, poput Ozempića i Vegovija, koji danas pomažu u lečenju dijabetesa tipa 2 i gojaznosti. Ovaj neverovatan medicinski proboj započeo je krajem 20. veka, kada je endokrinolog Danijel Draker istraživao hormone slične ljudskom GLP-1 koji bi mogli pomoći u regulaciji apetita i šećera u krvi.
Porast temperature od 2 °C može učiniti velike delove Zemlje nepodesnim za život
Ove zabrinjavajuće informacije potiču iz istraživanja objavljenog u časopisu Nature Reviews Earth & Environment.
NASA ima dobre vesti o asteroidu koji bi mogao da pogodi Zemlju
Poslednji put kada je asteroid veličine veće od 30 metara predstavljao ozbiljan rizik bio je Apofis 2004. godine. Nakon detaljnijih posmatranja, verovatnoća udara ovog asteroida na Zemlju u 2029. godini bila je isključena.
Eksplozije supernova i evolucija: Da li je kosmičko zračenje oblikovalo život na Zemlji?
Nova studija sugeriše da su eksplozije supernova pre nekoliko miliona godina možda uticale na evoluciju života na Zemlji, posebno na raznovrsnost virusa u jezeru Tanganjika.
Elektrifikacija grejanja može smanjiti emisije i troškove u SAD, pokazuje nova studija
Bostonski istraživači sa MIT-a otkrili su da masovna elektrifikacija grejanja stambenih objekata može značajno smanjiti emisije ugljen-dioksida i smanjiti troškove energetskih sektora u Sjedinjenim Američkim Državama. Studija, objavljena u časopisu Cell Reports Sustainability, ukazuje da bi elektrifikacija 80% domaćinstava pomoću toplotnih pumpi mogla doneti značajne energetske uštede, ali samo uz pravilno planiranje infrastrukture i energetskih politika.
Nova otkrića o imunim ćelijama otvaraju put ka poboljšanim terapijama za rak
Istraživači sa Medicinskog fakulteta Univerziteta u Pitsburgu i UPMC Hilman centra za rak otkrili su poseban podskup B ćelija imunog sistema koji bi mogao igrati ključnu ulogu u lečenju raka. Studija, objavljena u časopisu Science Translational Medicine, pokazuje da su ove ćelije – nazvane dvostruko negativne memorijske B ćelije – često prisutne u tumorskom mikrookruženju, ali u nefunkcionalnom stanju.
Blaga ekološka izloženost može povećati otpornost ekosistema na stres
Novo istraživanje Univerziteta Mekgil pokazalo je da blaga, proaktivna izloženost ekološkim stresorima može pomoći biološkim zajednicama da razviju otpornost na teže poremećaje i očuvaju genetsku raznolikost. Ova studija, objavljena u časopisu Current Biology, pruža nove uvide u to kako prirodni ekosistemi mogu reagovati na sve veće izazove, poput klimatskih promena i zagađenja.
Smanjenje oblaka ubrzava globalno zagrevanje, upozoravaju naučnici
Najnovija istraživanja pokazuju da smanjenje oblačnog pokrivača igra značajnu ulogu u rekordnim globalnim temperaturama zabeleženim 2023. i 2024. godine. Naučnici upozoravaju da bi ovaj trend mogao dodatno ubrzati zagrevanje planete, jer oblaci, osim što reflektuju sunčevu svetlost, pomažu u regulaciji toplote na Zemlji.
NASA testira bakterije otporne na antibiotike u svemiru, rezultati mogu poboljšati medicinske tretmane na Zemlji
U cilju boljeg razumevanja efekata svemirskog okruženja na bakterije i očuvanja zdravlja astronauta, NASA je pokrenula eksperiment na Međunarodnoj svemirskoj stanici (ISS) kako bi ubrzala otkrivanje bakterija otpornih na antibiotike. Ovaj projekat ne samo da će poboljšati sigurnost astronauta na budućim misijama ka Mesecu i Marsu, već može imati i značajan uticaj na borbu protiv bolničkih infekcija na Zemlji.
Neto-nula kuće ključne za borbu protiv klimatskih promena, ali i dalje nedostupne mnogim Kanađanima
Neto-nula kuće, koje koriste obnovljive izvore energije i energetski efikasan dizajn, igraju ključnu ulogu u smanjenju emisija ugljen-dioksida i borbi protiv klimatskih promena. Međutim, zbog visokih početnih troškova i regulatornih izazova, ove kuće su i dalje van domašaja za mnoge Kanađane.
Nova strategija poboljšava stabilnost uređaja za pretvaranje ugljen-dioksida u korisne hemikalije
Ključno postignuće ovog istraživanja je primena hidrofobnog premaza na površini kanala gasnih tokova, što je doprinelo povećanju operativne stabilnosti elektrolizera. U budućim istraživanjima, istraživači će istražiti mogućnost daljeg poboljšanja stabilnosti reakcije smanjenja CO 2 kroz kombinaciju hidrofobnih tehnika prevlačenja sa optimizovanim elektrodama za difuziju gasa ili alternativnim strategijama za uklanjanje soli.
Studija otkriva etničke razlike u imunološkom odgovoru na malariju kod dece u zapadnoj Africi
Koautori studije su niuad istraživači Jakub Jurković, Bana Alamad i Odmaa Baiaraa. Studija je objavljena u američkom časopisu za ljudsku genetiku pod naslovom „Pojedinačna transkripcija otkriva međuetničku varijaciju u imunološkom odgovoru na Falciparum malariju“ (2025).