Mačke su važan deo života mnogih ljudi, ali mogu biti i izvor bolesti. Naša istraživanja pokazuju da slobodne mačke nose patogene koji mogu inficirati ljude. Pravilno upravljanje njihovim kretanjem može smanjiti rizike za zdravlje.
U današnjem svetu, kućni ljubimci, posebno mačke, igraju značajnu ulogu u životima mnogih ljudi, pružajući im društvo i ljubav. Međutim, slobodno kretanje mačaka može dovesti do prenosa patogena i bolesti, što predstavlja ozbiljan zdravstveni rizik. Naši istraživači, ekolozi i veterinar, proučavaju zdravlje divljih životinja i kretanje patogena među njima, domaćim životinjama i ljudima.
Zoonotski patogeni su organizmi koji mogu inficirati i životinje i ljude. Sa stanovišta patogena, ljudi su samo još jedan domaćin. Divlje životinje često se ističu kao izvor novih bolesti za ljude, jer postoji mnogo više vrsta divljih životinja nego domaćih.
Iako neki patogeni mogu inficirati ljude, potrebno je da pronađu način da dođu do njih. Ljudi dele više zoonotskih patogena sa domaćim životinjama nego sa divljim životinjama, jer domaće životinje žive u blizini nas. Patogeni imaju još veću prednost ako mogu inficirati ljubimca.
U našem nedavno objavljenom istraživanju, prikupili smo podatke iz više od 400 studija kako bismo istražili kako način života mačke, bilo da su većinom unutra, napolju ili su divlje, utiče na verovatnoću da nose patogene koji mogu inficirati ljude. U ovoj analizi, skoro 100 patogena je otkriveno kod mačaka koje se smatraju zoonotskim i sposobnim da inficiraju ljude.
Otkrili smo da su mačke koje se kreću napolju imale tri do pet puta veću verovatnoću da nose zoonotski patogen u poređenju sa mačkama koje su isključivo unutra. Još iznenađujuće, mačke koje su imale slobodu kretanja napolju imale su slične šanse da nose barem jedan zoonotski patogen kao divlje mačke. Mačke koje su u vlasništvu nosile su manje vrsta patogena nego divlje mačke, ali isti patogeni koji inficiraju divlje mačke mogu takođe inficirati i kućne mačke.
Ovi rizici postaju veliki problem jer slobodne mačke blisko komuniciraju sa ljudima, divljim životinjama i drugim domaćim životinjama. U studijama koje smo pregledali, oko 60 procenata vlasničkih mačaka imalo je nesupervisovan pristup napolju; u nekim regionima, taj procenat je premašio 90 procenata.
Mačke koje se kreću napolju love, komuniciraju sa divljim životinjama ili drugim domaćim životinjama i kreću se kroz okruženja zagađena patogenima i toksinima. Istraživanja sugerišu da vlasnici mačaka mogu potceniti lov na plijen za oko 80 procenata, što znači da mnogi ulovi i kontakti sa životinjama ostaju neprimećeni.
Ove interakcije nisu retke i nisu ograničene na takozvane štetočine. Procene o divljim životinjama koje ubijaju mačke u jednoj zemlji dostižu milijarde, sa više od 2.000 vrsta divljih životinja dokumentovanih kao plijen za domaće mačke.
Mačke love životinje koje mogu nositi zoonotske patogene, uključujući glodare, ptice i slepce, od kojih mnoge inače ne bi imale direktan kontakt sa ljudima. Vlasničke mačke mogu doneti kući glodare koji nose viruse, a zabeleženi su slučajevi mačaka koje su donosile slepce pozitivne na besnilo u domove. Mačka koja se vraća kući sa plijenom može stvoriti putanju kojom patogeni iz divljih populacija dolaze do ljudi.
